Wat is het verschil tussen 7s, 10s en 15s rugby qua materiaal?
Je club speelt dit seizoen zowel een sevens-toernooi als reguliere 15s-competitie. En dan hoor je iemand vragen: "Hebben we voor 7s andere ballen nodig?" Goede vraag. Het antwoord is genuanceerd, en in dit artikel leggen we het precies uit.
De drie formats op een rij
Rugby bestaat in meerdere formaten, en ze zijn allemaal officieel erkend door World Rugby. De drie meest gespeelde varianten zijn sevens (7s), tens (10s) en fifteens (15s). Ze gebruiken hetzelfde veld, maar ze verschillen flink in tempo, speeltijd en aantal spelers per team.
| Kenmerk | 7s (Sevens) | 10s (Tens) | 15s (Fifteens) |
|---|---|---|---|
| Spelers per team | 7 | 10 | 15 |
| Speeltijd | 2 x 7 minuten | 2 x 10 minuten | 2 x 40 minuten |
| Scrum | 3 man per ploeg | 5 man per ploeg | 8 man per ploeg |
| Conversie | Drop kick verplicht | Drop kick verplicht | Place kick of drop |
| Veldafmeting | Standaard rugbyveld | Standaard rugbyveld | Standaard rugbyveld |
| Balspecificatie | Maat 5, WR Approved | Maat 5, WR Approved | Maat 5, WR Approved |
Bron: World Rugby Laws of the Game, Law 2 | World Rugby Law Variations Sevens
De bal: zelfde regels, andere voorkeur
De World Rugby-regelgeving maakt geen onderscheid tussen formats als het op de balspecificaties aankomt. Maat 5, gewicht 410-460 gram, luchtdruk 9,5-10,0 PSI en een goedgekeurd keurmerk: dat geldt voor 7s, 10s en 15s gelijk.
In de praktijk zie je echter duidelijke voorkeuren:
7s rugby
Bij 7s gaat alles sneller. Er is meer ruimte op het veld per speler, en passeerwerk onder tijdsdruk staat centraal. Veel 7s-spelers kiezen bewust voor een bal met uitstekende grip, zoals de Gilbert Barbarian 2.0. Die biedt grip bij hoge passeertempo's, ook als er zweet op de bal zit. De Gripper 2.0 Pro Trainer is populair bij 7s-trainingen vanwege dezelfde reden.
10s rugby
Tens combineert het snelle spel van 7s met iets meer structuur. De bal-voorkeur zit tussen die van 7s en 15s in. Een goede all-round wedstrijdbal zoals de Raider 2.0 werkt goed voor tens-toernooien: voldoende grip, stevig en betaalbaar voor grotere aantallen.
15s rugby
Bij de klassieke vijftientalrugby is de balvoorkeur breder. Clubs die meedoen aan officiële competities kiezen voor een World Rugby Approved wedstrijdbal. De Victor 2.0 Elite Match Ball voldoet aan alle vereisten en is geschikt voor zowel junioren- als seniorencompetities.
Hoeveel materiaal per format?
Het aantal ballen dat je nodig hebt verschilt per format, niet vanwege de regels, maar vanwege het speelkarakter. Bij een 7s-toernooi volgen wedstrijden snel op elkaar, bij 15s heb je meer ballen nodig voor een volledige training.
| Format | Wedstrijdballen (minimaal) | Trainingsballen (aanbevolen) | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| 7s | 4-6 per veld | 8-12 per 14 spelers | Hoge omloopsnelheid, ballen klaar op druk |
| 10s | 4-6 per veld | 10-15 per 20 spelers | Meer positiespel dan 7s, wat meer ballen bij training |
| 15s | 6-8 per wedstrijd | 15-20 per 30 spelers | Scrum- en lineouttraining vraagt aparte balset |
Bron: Gilbert Rugby Ball Buyers Guide | Rhino Guide to Rugby Balls
Kleding en bescherming per format
De World Rugby-regelgeving stelt dezelfde basisvereisten voor kleding in alle formats: een shirt, short en kousens in teamkleur. Beschermende kleding zoals schouderpadding en mondbeschermers zijn toegestaan maar niet verplicht, ongeacht het format.
In de praktijk zie je wel verschillen:
- 7s: Spelers dragen vaak lichtere, strak aansluitende shirts. De hoge loopintensiteit maakt ventilatie belangrijk. Schouderpadding wordt minder gedragen dan bij 15s.
- 10s: Kleding vergelijkbaar met 7s. Iets meer contact dan bij 7s, dus bescherming is per speler een persoonlijke afweging.
- 15s: Meer contact, meer scrumwerk. Sterkere shirts, meer spelers met schouderpadding, mondbeschermer en tape voor voorhoedespelers.
Touch en Tag rugby: aparte categorie
Naast 7s, 10s en 15s zijn er ook contactloze varianten: touch rugby en tag rugby. Die vallen buiten de officiële World Rugby-formats, maar worden veel gespeeld op scholen, bij jonge jeugd en als cardiotraining voor volwassenen.
Bij touch en tag gebruik je bewust geen standaard wedstrijdbal. Een lichtere, zachtere bal past beter bij het speelkarakter: minder krachtig gooien, veel beweging en toegankelijk voor mensen zonder rugbyachtergrond. De Touch Match Rugbybal voor Tag en Touch Rugby is hier specifiek voor ontwikkeld.
Checklist: altijd controleren
Altijd controleren voordat je een toernooi of wedstrijd speelt in een afwijkend format:
Veelgestelde vragen
Gebruik je een andere bal bij 7s rugby dan bij 15s?
Nee, de World Rugby-regels schrijven voor alle formats dezelfde balspecificaties voor: maat 5, gewicht 410-460 gram en een luchtdruk van 9,5-10,0 PSI. Wel kiezen veel 7s-spelers bewust voor ballen met een sterkere grip, omdat het spel sneller gaat en er meer passeerwerk onder druk plaatsvindt.
Hoeveel ballen heb je nodig voor een 7s-toernooi?
Voor een 7s-toernooi reken je op minimaal 4-6 wedstrijdballen per veld. Omdat wedstrijden kort zijn en snel na elkaar volgen, is het slim om ballen op correcte druk klaar te hebben staan. Trainingsballen voor de warming-up heb je los nodig.
Is 10s rugby een apart format of een tussenvorm?
Rugby tens is een officieel erkend format met eigen World Rugby-regels. Het is geen oefenvorm, maar een volwaardig wedstrijdformat met 10 spelers per team, 2x10 minuten speeltijd en een 5-man scrum. Het wordt veel gespeeld op toernooien en voor jeugdontwikkeling.
Wat is het verschil in kleding tussen 7s en 15s?
De spelregels stellen geen andere kledingseisen per format. In de praktijk dragen 7s-spelers vaak lichtere, strakke shirts vanwege de hoge loopintensiteit. Bij 15s zijn shirts iets robuuster qua snit. De basisvereisten, shirt, short en kousens in teamkleur, gelden voor alle formats.
Mag je bij 7s een trainingsbal gebruiken in een wedstrijd?
Nee, bij officiële 7s-wedstrijden is een World Rugby Approved wedstrijdbal verplicht, net als bij 15s. Trainingsballen voldoen niet aan de keurmerkvereisten en zijn niet toegestaan in officiële competities.
Hoe RAM Rugby helpt met materiaal per format
Of je nu een 7s-toernooi organiseert of een volledig 15s-seizoen plant: wij hebben de ballen en het materiaal voor elk format. Wat we bieden:
- World Rugby Approved wedstrijdballen voor alle formats, van Victor 2.0 Elite tot Gilbert Barbarian 2.0
- Duurzame trainingsballen voor 7s- en 15s-trainingen, inclusief bundels voor clubs
- Specifieke Touch en Tag rugby ballen voor contactloos spel
- Advies op maat via onze contactpagina, ook voor grote clubbestellingen
Peter van der Hoeven
Specifieke vraag over ballen, materiaal of clubinkoop? Peter weet het antwoord. Neem contact op
